Najnowsza interwencja Uważam Rze

Cywilizacja

XVIII- -wieczne urzadzenie pozwalajace okreslac date zarowno wedlug kalendarza julianskiego, jak i gregorianskiego

Tajemnice kalendarza

Robert Szaj

Data Wielkanocy, najważniejszego święta dla chrześcijan, ustalana jest na podstawie faz Księżyca

Kalendarz juliański stosowany był do początku XX w. jeszcze w niektórych krajach, np. w Rosji, Grecji czy Turcji. Do dzisiaj jest podstawą kalendarza liturgicznego w Cerkwi Prawosławnej.

Rewolucja październikowa w listopadzie

Podstawowym założeniem kalendarza juliańskiego było ustalenie, że rok słoneczny trwa 365,25 dnia. Jednak faktyczny czas trwania roku słonecznego jest nieco krótszy i wynosi 365,2422 dnia. Oznaczało to, że kalendarz

juliański „spóźnia" się w stosunku do faktycznego ruchu Ziemi po swojej orbicie wokół Słońca. To spóźnienie w kalendarzu juliańskim wynosi jeden dzień na 128 lat. Spowodowało ono, że w XV w. równonoc wiosenna wypadała ok. 11 marca. Dryfowanie dnia, w którym następuje początek astronomicznej wiosny, zaobserwowano już wcześniej. W XII w. wielu duchownych zdawało sobie sprawę z tego, że najważniejsze święta, w tym Wielkanoc, obchodzone są w inne dni, niż wskazuje rzeczywista rachuba astronomiczna.

Na początku XVI w. jednym z ekspertów, którzy przygotowywali założenia reformy kalendarza, był Mikołaj Kopernik. – Niestety, przygotowany przez niego dokument, wysłany do Rzymu, zaginął – mówi prof. PAN dr hab. Jarosław Włodarczyk z Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk. Kilkadziesiąt lat później Kopernik w „De Revolutionibus..." wspominał o niedokładności kalendarza i konieczności jego naprawy.

Ostateczną wersję poprawionego kalendarza przygotował włoski lekarz Aloisius Lilius. Zaproponowana papieżowi Grzegorzowi XIII reforma zakładała nadgonienie kalendarza poprzez pominięcie w październiku 1582 r. 10 dni (po 4 października nastąpił od razu 15 października). Dzięki temu równonoc wiosenna przypadała ponownie ok. 21 marca, tak jak miało to miejsce na I Soborze Nicejskim w 325 r., podczas którego ustalono najważniejsze zagadnienia związane z wiarą chrześcijańską, w tym sposób wyznaczania daty świąt wielkanocnych. Niektórzy z nas w szkołach uczyli się o rewolucji październikowej, która w Rosji – używającej wówczas kalendarza juliańskiego – wybuchła w październiku 1917 r. Jednak według obowiązującego w Europie Zachodniej kalendarza gregoriańskiego rozpoczęła się ona w listopadzie 1917 r.

Drugim problemem, który rozwiązała reforma kalendarza ogłoszona przez papieża Grzegorza XIII bullą „Inter Gravissimas", było zapobieżenie dalszemu opóźnianiu kalendarza. Reformatorzy postanowili w latach rozpoczynających poszczególne stulecia zrezygnować z przestępności (1700, 1800, 1900) oraz wprowadzić zasadę, że pełne stulecia dające się podzielić przez 400 są nadal latami przestępnymi (1600, 2000). Dzięki wprowadzeniu tej zasady spóźnienie kalendarza o jeden dzień nastąpi dopiero za ponad 3 tysiące lat.

Bulla „Inter Gravissimas" wprowadzała kalendarz natychmiast. 15 października 1582 r. przyjęły go Polska, Hiszpania i Portugalia oraz niektóre księstwa włoskie. Większość krajów katolickich kalendarz zaadaptowała szybko. Znacznie wolniej reforma była wdrażana w krajach protestanckich, prawosławnych i muzułmańskich. W Anglii zmiana kalendarza nastąpiła w 1752 r., w Szwecji w 1753 r.. Dopiero na początku XX w. zasady kalendarza gregoriańskiego przyjęły Rosja, Grecja, Turcja czy Chiny.

14. dnia miesiąca nisan

Tradycja święta Paschy sięga odległych czasów, gdy tereny obecnego Izraela zamieszkiwały na północy osadnicze plemiona rolnicze, a na południu koczownicze i pasterskie. Na północy istniała tradycja znana nam dzisiaj jako tradycja dożynek wraz ze spożywaniem chleba przygotowanego na zakwaszonym cieście. Na południu wiosną z okazji strzyżenia owiec składano ofiarę z młodego jagnięcia lub kozy. Prawie 3 tysiące lat temu oba obrzędy zostały połączone w wiosenne święto Paschy upamiętniające wyjście narodu żydowskiego z Egiptu. Na przełomie I i II w. n. e. Żydzi zrezygnowali z krwawych zwierzęcych ofiar na rzecz modlitwy i odpoczynku oraz spożywania specjalnie przygotowanego pieczywa.

Wstępniak

Materiał Partnera

Jak wdrożyć SAP S/4HANA?

Nowoczesne systemy informatyczne to podstawa dobrze działającego i innowacyjnego przedsiębiorstwa. Dla wielu firm wyzwaniem nie jest wybór systemu ERP, ale jego wdrożenie. Dlaczego? Musi być...

ZAMÓW UWAŻAM RZE

Aktualne wydania Uważam Rze dostępne na www.ekiosk.pl

Komentarz rysunkowy

Felietony

Adam Maciejewski

Polski kapitał na Kaukazie

Od 2014 r. w Armenii działa fabryka polskiej spółki Lubawa. Nawiązanie współpracy z rządem Armenii było możliwe dzięki promocji naszego przemysłu za granicą, wspieranej przez dotacje z UE